Telegram-kanalidagi postlari uchun 2024 yilda sudlangan qozog‘istonlik jurnalist Daniyar Adilbekov ozodlikka chiqdi. Unga berilgan jazoning qolgan qismi bir yarim yil muddatga probatsiya nazorati bilan almashtirildi, deb xabar beradi «Pravovoy media-sentr» («Huquqiy media-markaz»).
Huquq himoyachilarining ma’lumotlariga ko‘ra, sud sentyabr oyida jazoni yengillashtirish haqidagi iltimosnomani qanoatlantirgan. 8 oktyabr kuni Adilbekov koloniyadan chiqib, oilasi bag‘riga qaytgan.
«Pravovoy media-sentr» yuristi Gulmira Birjanova jurnalistning ozodlikka chiqishini «kichik g‘alaba» deb atadi. U probatsiya nazorati muddati tugagach, Adilbekov jurnalistik faoliyatiga qaytishi mumkinligiga umid bildirdi. Chunki uning hukmida kasbi bilan shug‘ullanish taqiqlanmagan. Bunday cheklov esa shunga o‘xshash ishlar bo‘yicha tobora ko‘proq qo‘llanmoqda.
2024 yil oktyabr oyida Adilbekov qasddan yolg‘on ma’lumot tarqatish va bila turib yolg‘on xabar berish ayblovlari bilan to‘rt yarim yilga ozodlikdan mahrum qilingan edi. Jinoiy ta’qib jurnalist yuritgan «Dikaya Orda» Telegram-kanalidagi nashrlar bilan bog‘liq bo‘lgan.
Uning ustidan bir vaqtning o‘zida uch kishi — jurnalist Guljan Yergaliyeva, arabistonlik investor va poytaxt aeroporti direktori Yusuf Rashed Aldjauder hamda o‘sha paytda Energetika vazirining o‘rinbosari lavozimida ishlagan, hozirda vazir Yerlan Akkenjenov ariza bilan murojaat qilgan.
Adilbekov Telegram-kanalida Guljan Yergaliyeva Quandik Bishimbayevning advokatlari bilan intervyu o‘tkazish uchun pul olgani haqida yozgan. Yusuf Rashed Aldjauder haqidagi postda esa u aeroport boshqaruvini chetlab o‘tib, noqonuniy ravishda ko‘rsatma va topshiriqlar berayotgani aytilgan.
Yerlan Akkenjenovga kelsak, tergov talqiniga ko‘ra, Adilbekov unga nisbatan korrupsiya jinoyati sodir etilgani haqida yolg‘on xabar e’lon qilgan. Nashrlarda amaldorning Karim Masimovning sobiq kuyovi Azamat Kapenov bilan aloqalari haqida so‘z yuritilgan. Shuningdek, Adilbekov neft savdogarlaridan birining ma’lumotlariga tayanib, Qozog‘istonda neft taqsimlash jarayonida go‘yoki amal qiladigan korrupsiya sxemasini bayon qilgan. Shu ish doirasida Adilbekovga ma’lumot yetkazib bergan neft savdogari Yerlan Saudegerov ham qo‘lga olingan. U shartli ravishda uch yilga ozodlikdan mahrum qilingan.
Adilbekov 2024 yil bahorida qo‘lga olingan va shundan beri hibsda saqlangan. U o‘ziga qo‘yilgan barcha ayblovlarni rad etgan.
2025 yil yanvar oyida apellyatsiya sudi jurnalistga chiqarilgan hukmni o‘zgarishsiz qoldirgan.
Qozog‘istonda so‘nggi yillarda ijtimoiy tarmoqlardagi postlar bilan bog‘liq bir nechta shov-shuvli ish tergov qilindi. 2023 yil fevral oyida mustaqil jurnalist, ABZHAN NEWS Telegram-kanali muallifi Maxambet Abjan tovlamachilik va qasddan yolg‘on ma’lumot tarqatishda aybdor deb topilib, to‘qqiz yilga qamalgandi. O‘sha yil dekabr oyida Olmaota ixtisoslashtirilgan tumanlararo jinoyat ishlari sudi jurnalistlar Vladimir va Nargiz Severnixni o‘ta yirik miqdordagi tovlamachilik ishi bo‘yicha tegishlicha yetti va sakkiz yilga ozodlikdan mahrum qilingan.
2024 yil fevral oyida Chimkentlik jurnalist Marina Nizovkina Instagramdagi publikatsiyalari uchun 1,4 ming dollar jarimaga tortilgan. Sud uni shahar politsiya departamenti boshlig‘ining birinchi o‘rinbosari Yermaxan Abdramanovga nisbatan tuhmat qilishda aybdor deb topgan.
2026 yil avgust oyida jurnalist Aleksandra Alexovaga nisbatan chiqarilgan hukm ham alohida e’tiborga loyiq. U bozor egalari va savdogarlar o‘rtasidagi mojaroni yoritish chog‘ida shaxsiy ma’lumotlarni noqonuniy tarqatganlikda ayblanib, uch yilga ozodlikdan mahrum qilingan. Alexova o‘z nashrlarida ijarachilarning eng faol vakillaridan biriga tavsif bergan. Bunda u sud kabineti va politsiya ma’lumotnomasidagi, jamoatchilik uchun ochiq bo‘lgan ma’lumotlarga tayangan.
