Turkiya dezinformatsiya to‘g‘risidagi qonundan jurnalistlarni ushlash va hibsga olish uchun tobora ko‘proq foydalanmoqda: so‘nggi kunlarda yana ikki jurnalist hibsga olindi. Bu haqda AQSHda joylashgan Jurnalistlarni himoya qilish qo‘mitasi (CPJ) xabar berdi. Tashkilot hukumatni «puxta o‘ylanmagan» deb atagan qonunni bekor qilishga va asossiz ravishda ushlab turilgan barcha shaxslarni ozod qilishga chaqirdi.
YouTube orqali efirga chiqadigan teleboshlovchi Ali Tarakchi (Ali Tarakçı) 26 sentyabr kuni hibsga olingan. Millatchi-so‘l yo‘nalishdagi Nefes gazetasining yangiliklar koordinatori Fatix Ergin (Fatih Ergin) esa 28 sentyabr kuni hibsga olingan. Ikki jurnalist ham dezinformatsiya tarqatishda gumon qilinmoqda.
CPJning Turkiyadagi vakili Ozgyur Ogret qonun 2022 yilda qabul qilinganida hokimiyat vakillari uni jurnalistlarga nisbatan qo‘llamaslikka va’da berganini eslatdi. «Bugun esa uni jurnalistlarni sukut saqlashga majburlash va o‘z kasbiy faoliyatini amalga oshirishlariga to‘sqinlik qilish uchun xavotirli darajada muntazam ravishda qo‘llayotganini ko‘ryapmiz», — dedi u.
Uning so‘zlariga ko‘ra, 2026 yil boshidan bu qonun asosida o‘ndan ortiq jurnalist ushlangan yoki hibsga olingan. Ogret Tarakchi, Ergin va ushbu modda bo‘yicha ta’qib qilinayotgan barcha shaxslarni ozod qilishni hamda qonunning o‘zini zudlik bilan bekor qilishni talab qildi.
Tarakchi 25 sentyabr kuni yarim tunga yaqin uyida ushlangan, ertasi kuni esa Anqaraning 8-jinoyat sudi uni «dezinformatsiyani ommaviy ravishda tarqatish» gumoni bilan sudga qadar hibsda saqlashga qaror qilgan. Bunga 23 sentyabr kuni X ijtimoiy tarmog‘ida yozgan posti sabab bo‘lgan: «Juda muhim vazir juma kuni iste’foga chiqadi». Mahalliy OAV jurnalistning hibsga olinishini aynan shu post bilan bog‘lagan. Hozirda jurnalistning Turkiyadagi akkaunti bloklangan.
Ergin 27 sentyabr kuni Istanbulda politsiya tomonidan ushlangan. Mahalliy OAV ma’lumotlariga ko‘ra, bunga uning Turg‘ay Tamerning vafoti haqidagi posti sabab bo‘lgan. Ushbu shifokor sentyabr oyida 2011 yilda qamoqda vafot etgan Turkiya razvedka xizmatining sobiq xodimi Kashif Kozinogluning o‘limi bo‘yicha qayta boshlangan tergov doirasida qisqa muddatga ushlangan edi. Medyascope nashri xabar berishicha, keyinchalik Tamer o‘z uyida o‘lik holda topilgan. Ergin o‘z postida Tamerni sud-tibbiyot eksperti deb atagan, ammo keyin xatosini tuzatib, u qamoqxona majmuasida shifokor bo‘lib ishlaganini yozgan.
Bu so‘nggi haftalarda Kozinoglu ishining qayta tiklangani sababli jurnalistning ikkinchi marta hibsga olinishi bo‘ldi. 12 sentyabr kuni yopilgan «Dogan» axborot agentligi (DHA)ning sobiq telereportyori Selahattin Gyunday hibsga olingan edi. U 2011 yilda Kozinoglu haqida reportaj tayyorlash jarayonida razvedka xodimining shaxsini oshkor qilish va shaxsiy ma’lumotlarni noqonuniy ravishda olishda gumon qilinmoqda. CPJ Turkiya Adliya vazirligiga so‘rov yuborgan, ammo javob olmagan.
