Qozog‘iston prezidenti matbuot xizmati fotosurati
Qozog‘iston prezidenti Qosim-Jomart To‘qayev muayyan bir tilga qarshi kurashishga yo‘l qo‘yib bo‘lmasligini ta’kidlab, bunday harakatni Xudoga qarshi urush bilan qiyosladi. Bu haqda u Xalq kengashi (Qazaqstan Xaliq Keңesі) sessiyasida aytdi, deb xabar beradi Oqo‘rda.
«Til — “Xudoning irodasi”, muayyan bir tilga qarshi kurashish — Yaratganga va U tomonidan nozil qilingan barcha narsalarga qarshi jang qilishga urinish demakdir. Bundan kattaroq ahmoqlikni tasavvur qilish qiyin. Shuning uchun til, ularning har biri, birlik va taraqqiyotning belgilovchi omiliga aylanishi kerak», — dedi davlat rahbari.
U Qozog‘istonda til, etnik, diniy va boshqa belgilarga ko‘ra kamsitish taqiqlanganini ham eslatdi.
Shu bilan birga, To‘qayev respublikada, ayniqsa yoshlar orasida, qozoq tiliga bo‘lgan talab tobora ortib borayotganini va bu ma’muriy yoki siyosiy majburlovsiz amalga oshayotganini ta’kidladi.
«U davlat tili sifatida, shuningdek, milliy madaniyat va o‘zlik ramzi sifatida talabga ega. Qozoq tilining hatto asoslarini bilmaslik umumiy savodxonlik va ma’lumotning yetarli emasligining belgisiga aylandi. Bularning barchasi bag‘rikenglik va ishontirish tamoyillari asosidagi birgalikdagi ishlarimiz natijasidir. Ammo bu boshqa tillardan voz kechishni anglatmaydi va ularni kamsitish huquqini bermaydi», — dedi prezident.
Uning so‘zlariga ko‘ra, provokatorlar ijtimoiy tarmoqlarda va real hayotda nizo qo‘zg‘atish uchun til va millatlararo munosabatlar mavzusidan foydalanmoqda. Shu orqali ular jamiyatni zaiflashtirish, Qozog‘iston suverenitetiga putur yetkazish va mamlakatni birlikdan mahrum qilishga intiladi.
Qozog‘iston rahbari so‘nggi ikki kun ichida «til masalasi» mavzusiga ikkinchi bor murojaat qildi. 22 sentyabr kuni Rus tili bo‘yicha Xalqaro tashkilot bosh kotibi Natalya Bocharova bilan uchrashuvda u til odamlarni birlashtirishi, siyosiylashtirish mavzusiga aylanmasligi kerakligini ta’kidlagan edi.
2026 yilda qabul qilingan Qozog‘istonning yangi Konstitutsiyasiga ko‘ra, davlat tili maqomini qozoq tili saqlab qoladi. Rus tili qozoq tili bilan bir qatorda davlat organlari va mahalliy o‘zini o‘zi boshqarish organlarida, shuningdek, qonunchilikka muvofiq boshqa sohalarda ham qo‘llanilishi mumkin.
