Natalya Nagovitsina turmush o‘rtog‘i Sergey bilan. Sergey Xan-Tengri cho‘qqisiga ko‘tarilish vaqtida halok bo‘lgan. gazetametro.ru sayti fotosurati
Qirg‘iziston Favqulodda vaziyatlar vazirligi 2025 yilda Pobeda cho‘qqisida halok bo‘lgan rossiyalik alpinist Natalya Nagovitsinaning jasadini nima uchun olib tushish imkoni yo‘qligini ma’lum qildi. Bu haqda Kaktus.media xabar berdi.
Vazirlik eslatishicha, alpinistka halok bo‘lgan joy dengiz sathidan qariyb 7102 metr balandlikda joylashgan. Bunday balandlikka faqat zarur tayyorgarlik va ekstremal baland tog‘ sharoitida ishlash tajribasiga ega professional alpinistlar ko‘tarilishi mumkin. Hududdagi haqiqiy vaziyatni obyektiv baholash va ehtimoliy izlarning saqlangan-saqlanmaganini aniqlash esa tegishli tadbirlarni o‘tkazish vaqtida faqat mutaxassislar tomonidan amalga oshirilishi mumkin.
Vazirlik ta’kidlashicha, baland tog‘dagi ishlarni boshlash to‘g‘risida qarorni ob-havoning qisqa muddatli yaxshilanishiga asoslanib qabul qilib bo‘lmaydi. 7100 metr balandlikda shamolning yo‘nalishi va tezligi, ko‘rish imkoniyati, harorat, qor-muz qoplamining holati, relef, qor ko‘chkisi va tosh ko‘chishi xavfi kabi omillarni kompleks baholash zarur.
Vazirlik ta’kidlashicha, balandlikda ishlarni olib borish haqidagi qarorni ob-havoning qisqa muddatli yaxshilanishiga asoslanib qabul qilib bo‘lmaydi. Qariyb 7100 metr balandlikda guruh xavfsizligi shamolning yo‘nalishi va tezligi, ko‘rish imkoniyati, harorat, qor-muz qoplamining holati, relef, shuningdek, qor ko‘chkisi va tosh ko‘chishi xavfi kabi omillarning majmuiga bog‘liq. Baland tog‘larda ob-havo qisqa vaqt ichida o‘zgarishi mumkin, shuning uchun hatto vaqtinchalik ilish yoki shamolning tinishi ham qutqaruvchilar uchun xavfsiz «oyna»ni kafolatlamaydi.
Bundan tashqari, har qanday guruhning chiqishi mutaxassislarning hayoti va salomatligi uchun xavflarni majburiy tarzda baholashni talab qiladi. FVV operatsiya xavfsizligi uchun yetarli kafolatlar bo‘lmagan hududlarga qutqaruvchilarni yubormaydi. Bunday balandlikda quruqlikda ish olib borish uchun maxsus tayyorgarlikdan o‘tgan alpinistlar guruhi, yuqori tog‘ sharoitiga mos jihozlar, aloqa vositalari, tibbiy ta’minot va logistika ko‘magi zarur.
Vazirlik aviatsiya ta’minoti masalasiga ham alohida to‘xtalgan. Qirg‘iziston FVVda taxmin qilinayotgan voqea joyi — qariyb 7100 metr balandlikda qo‘nish imkonini beruvchi texnik xususiyatlarga ega vertolyot yo‘q. Vazirlik, shuningdek, mavjud ma’lumotlarga ko‘ra, dunyoda bunday balandlikda qo‘na oladigan vertolyotlar ham yo‘qligini bildirdi.
«Baland tog‘ sharoitida har qanday ishlarni amalga oshirishda vazirlikning asosiy ustuvor vazifasi qutqaruvchilar va operatsiyada ishtirok etayotgan boshqa mutaxassislarning hayoti va salomatligini saqlash bo‘lib qoladi», — deya ta’kidlaydi FVV.
ℹ️ Natalya Nagovitsina 2025 yil 12 avgust kuni alpinistlar guruhi tarkibida Pobeda cho‘qqisiga ko‘tarilishni boshlagan. Cho‘qqidan tushish vaqtida u oyog‘ini sindirib, mustaqil harakatlanish imkoniyatini yo‘qotgan. Unga birinchi yordamni hamrohi ko‘rsatgan, keyin esa u yordam so‘rash uchun pastga tushishga majbur bo‘lgan. Ertangi kuni rossiyalik alpinistka huzuriga Italiya va Germaniyadan kelgan alpinistlar yetib borgan. Ular o‘zlari bilan uxlash xaltasi, gorelka, oziq-ovqat va gaz balloni olib kelishgan. Pastga tushish vaqtida italiyalik Luka Sinigilya sovuq urishi oqibatida halok bo‘lgan.
Nagovitsinani evakuatsiya qilishga bo‘lgan urinishlar muvaffaqiyatsiz yakunlangan. 16 avgust kuni Qirg‘iziston Mudofaa vazirligi vertolyoti qattiq qo‘nishni amalga oshiradi va natijada ikki kishi jarohat oladi. Keyinchalik ob-havoning yomonlashishi sababli qutqaruv operatsiyasi to‘xtatilgan. Bir hafta o‘tgach, FVV Nagovitsina halok bo‘lgan bo‘lishi mumkinligini taxmin qildi, 27 avgust kuni esa u rasman bedarak yo‘qolgan deb topildi. Sentyabr boshida rossiyalik alpinistkani qutqarish operatsiyasi rasman yakunlangani ma’lum qilindi. 2026 yil avgust oyi boshida Qirg‘izistonda Pobeda cho‘qqisiga chiqish uchun ruxsat berish tizimi joriy etildi.
Pobeda cho‘qqisining balandligi 7439 metrni tashkil etadi. Unga ko‘tarilish dunyodagi eng murakkab yo‘nalishlardan biri hisoblanadi. Kuzatuvlar boshlanganidan buyon ushbu hududda kamida 80 nafar alpinist halok bo‘lgan.
▶️ Ayni paytda Nagovitsinaning halok bo‘lganiga bir yil to‘lgan kuni Qirg‘iziston FVV bedarak yo‘qolgan alpinistlarni qidirish bo‘yicha navbatdagi operatsiyani o‘tkazdi. Uch nafar xorijlik — Belarus fuqarolari Maksim Polyanskiy va Nikolay Sviridov, shuningdek, Litva fuqarosi Sergey Rubsov — 2 avgust kuni Chon-Oloy tizmasidagi qariyb 6613 metr balandlikdagi Korumdu cho‘qqisiga ko‘tarilgan. 4 avgust kuni ular bazaviy lagerga tushishni boshlashi kerak edi, ammo belgilangan vaqtda aloqaga chiqmagan.
Shundan so‘ng Qirg‘iziston FVV va ko‘ngillilar qidiruv operatsiyasini boshlagan. Qutqaruvchilar alpinistlarga tegishli ryukzak, uxlash xaltasi, poyabzal va arqon bilan bir-biriga ulangan boshqa shaxsiy buyumlarni topishgan. Bu alpinistlar bir-biriga bog‘langan holda harakatlanganini anglatadi.
16 avgust kuni qidiruvchilar dron tasvirlarida bedarak yo‘qolgan xorijliklarga tegishli bo‘lishi mumkin bo‘lgan jasadlar aniqlanganini ma’lum qildi. Ko‘p o‘tmay murakkab sharoit tufayli qidiruv ishlari to‘xtatildi. Qidiruvning keyingi bosqichi avgust oxiri yoki sentyabr oyida o‘tkaziladi.
